(QNĐT) - Thời gian gần đây, một số người dân ở huyện miền núi Trà Bồng thi nhau lên núi cao tìm một loại cây có tên là "trần ngân" đặc trị chữa bệnh đái tháo đường. Họ truyền tai nhau đây là bài thuốc gia truyền Ama Kông. Điều này thực hư thế nào? 

Anh Võ Văn Lãnh làm nghề thợ hồ (35 tuổi) ở thôn Ngân Giang, xã Tịnh  Hà (Sơn Tịnh) cho biết: Cách đây 2 năm, anh có triệu chứng thường hay khát nước, da bị vàng, đi tiểu nhiều, nhất là vào ban đêm. Một hôm đang làm anh thấy chóng mặt, tay chân run rẩy rồi anh bị ngã xuống nền. Khi đến bệnh viện, các bác sĩ chẩn đoán anh bị bệnh đái đường. Theo chỉ dẫn của người quen, sau hai tháng liên tục uống nước sắc cây trần ngân, kết quả đo đường huyết đã trở lại bình thường.

Trần ngân có đúng là bài thuốc gia truyền Ama Kông? Nếu sử dụng bài thuốc trên, chẳng may phù hợp với người này nhưng không phù hợp với người kia gây ngộ  độc thì sẽ xử lý sao?

 

 

Thân cây trần ngân.

Được biết, bài thuốc gia truyền Ama Kông là do ông Ama Kông (sinh năm 1917), ở xã Krông Na, huyện Bản Đôn, tỉnh Đăk Lăk bào chế. Ông không những được mệnh danh là vua săn voi, nổi tiếng với tài săn bắt và thuần dưỡng voi mà còn nổi tiếng với các bài thuốc gia truyền chữa rất nhiều bệnh, nhưng bài thuốc đặc biệt nhất là tráng dương bổ thận.

Từ năm 2001, được sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng, bác sĩ Hồ Việt Sang - Phó Chủ tịch Hội  Đông y tỉnh Đăk Lăk đã bắt tay vào nghiên cứu theo hướng khoa học bài thuốc mà lâu nay ông Ama Kông đã dùng cho gia đình, buôn làng, người thân.

 

Sau 8 năm nghiên cứu, ngày 1/7/2009, đề tài nghiên cứu cấp bài thuốc Ama Kông Bản Đôn của bác sĩ Sang đã được Hội đồng nghiệm thu của Bộ Y tế nghiệm thu đạt loại A. Chính vì thế mà hiện nay bài thuốc gia truyền Ama Kông nổi tiếng khắp nơi và cũng bị nhiều người lạm dụng để quảng cáo cho các loại thuốc khác không rõ nguồn gốc.

Chúng tôi đã liên lạc với Bác sĩ Hồ Việt Sang, được bác sĩ Sang cho biết: Trong bài thuốc gia truyền Ama Kông không có loại cây nào mang tên trần ngân dùng để chữa bệnh đái tháo đường như đã nêu trên.

Chúng tôi mang thân cây này đến Lương y Nguyễn Hoàng Lư - Hội Đông y TP. Quảng Ngãi thì được biết, đây đúng là cây trần ngân. Ở tỉnh ta, trần ngân mọc ở Trà Bồng, nhiều nhất là khu vực núi Cà Đam. Trong tài liệu cây thuốc trần ngân thuộc dòng họ tan kí sanh, thân gỗ, cao khoảng 30m, lá to chừng 3 ngón tay khép lại, có rễ lộ trên mặt đất như cây đa, có vị rất đắng, da màu nâu, chỉ sống được ở nơi núi cao.

Dùng 20-50g thân cây trần ngân dát mỏng với 10g đường phèn sắc nước uống như nước trà sẽ có tác dụng giải độc gan rất tốt, nhức mỏi, nếu là viêm gan siêu vi B thì thêm 5g mộc thưng. Cần chú ý, không nên dùng quá liều vì cây có vị rất đắng, nóng trong người, sẽ gây táo bón, ói mửa và ảnh hưởng đến các bộ phận khác trong cơ thể như gan và thận.

Riêng chữa bệnh đái tháo đường, thì trân ngân phải dùng kết hợp với các vị thuốc khác như: Ngân kim hoa, trần bì, cam thảo... nhưng cũng tùy cơ thể, mức độ bệnh, có chế độ ăn uống phù hợp và có sự theo dõi chặt chẽ giữa thầy thuốc và người bệnh thì mới phát huy hiệu quả.