(QNg) - Đánh bắt xa bờ là lo sợ bị tàu nước ngoài bắt. Và cứ bị bắt là cả gia đình của các chủ tàu, ngư dân đều rơi vào cảnh khó khăn. Vì thế ngư dân đang rất cần Nhà nước tạo điều kiện cho họ được ra khơi đánh bắt hải sản và được đóng góp sức mình vào việc bảo vệ chủ quyền biển, đảo Quốc gia. 

Rất nhiều ngư dân có tàu thuyền đánh bắt xa bờ bị nước ngoài bắt đang chờ cơ chế ưu đãi của Nhà nước. (Trong ảnh: Tàu thuyền của ngư dân xã Nghĩa An).

MONG ƯỚC CỦA NGƯ DÂN
Hơn một năm rồi, gia cảnh nhà chị Đỗ Thị Kim Loan, thôn Định Tân, xã Bình Châu (Bình Sơn) cũng không có gì được cải thiện. Chị Loan vẫn ngày ngày mua bán cá kiếm thêm tiền trang trải cuộc sống của gia đình. Đứa con gái lớn của chị cũng không thi vào trường chuyên nghiệp, mà ở nhà giúp mẹ nuôi 3 đứa em đi học. Gia cảnh của chị Loan không khó đến vậy nếu anh Đỗ Ngọc Thọ - chồng chị không hai lần ra khơi bị bão biển và hai lần bị Malaysia và Philippin bắt giữ.

Có điều dù có khổ thế nào đi nữa, cứ mỗi lần nghe tàu chồng bị nước ngoài bắt, chị Loan cũng buộc bụng chạy vạy kiếm tiền chuộc chồng về bằng được. Giống bao người phụ nữ khác, chị Loan lúc nào cũng mong chồng được sớm tha về. Và rồi từ khi trở về, bao nhiêu đàn ông xứ biển cũng vẫn cứ ra khơi. Vì đây là lối duy nhất để họ nuôi gia đình và vợ con dù biết bao nhiêu bất trắc đang chờ ở phía trước. 

Đi đến nhà chị Nguyễn Thị Bưởi (thôn Châu Thuận Biển), chúng tôi thấy gia cảnh có phần khá hơn chị Loan. Có điều chị Bưởi vốn là gia đình có "của ăn của để" ở địa phương, vậy mà giờ này đã "xuống cấp" rất nhiều. Nguyên nhân cũng vì tàu cá nhà chị bị tàu Trung Quốc bắt vào cuối tháng 6/2007. Từ khi được tha về, vợ chồng chị Bưởi vay các "đầu nậu" và ngân hàng gần 500 triệu đồng, để đóng con tàu mới để đi biển, nên tiền lãi hàng tháng cũng khá nhiều. "Nếu được Nhà nước cho vay với lãi suất thấp, thì đâu đến nỗi phải mất nhiều tiền như vậy" - chị Bưởi ao ước. Đó là chưa kể mỗi lần ghe về bến, phần lớn hải sản đánh bắt được đều phải bán cho “đầu nậu”, với giá rẻ hơn rất nhiều so với giá tại bến.

Anh Võ Đào - một ngư dân ở xã Bình Châu thở dài: Hễ bị tàu nước ngoài bắt là trong thời gian ngắn, các ông chủ tàu trở thành anh đi bạn, làm thuê trên các tàu cá khác. Lâu nay,  Nhà nước có hỗ trợ cho ngư dân bị nạn trên biển và bị tàu nước ngoài bắt, nhưng với số tiền và gạo ít ỏi nên chẳng thấm vào đâu so với số tài sản bị mất, nhất là với việc mua sắm ngư lưới cụ mới, phương tiện để hành nghề. Trò chuyện với anh Đào, chúng tôi biết mong mỏi của ngư dân là được Nhà nước tạo điều kiện để được vay vốn ưu đãi tiếp tục ra khơi xa hành nghề".

Anh Dương Thành Vinh (Lý Sơn) khi được Trung Quốc thả về giữa tháng 8 vừa qua nói: Dù tài sản hiện nay bị mất, nhưng nếu được Nhà nước hỗ trợ, giúp đỡ, các anh sẽ tiếp tục ra khơi, trả dần nợ nần, ổn định cuộc sống. Biển và các quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa ngày xưa, tổ tiên của mình đã không tiếc máu xương để bảo vệ, thì thế hệ này cũng thế: Ra khơi đánh bắt hải sản nhưng cũng là bảo vệ chủ quyền biển, đảo quốc gia.

"CƠ CHẾ" CÒN XA...
Có thể nói rằng, rất nhiều năm gần đây tàu cá Quảng Ngãi đánh bắt xa bờ bị tàu Trung Quốc cùng các tàu nước ngoài bắt rất nhiều. Theo thống kê của Sở NN-PTNT Quảng Ngãi thì, từ năm 2005 đến nay tỉnh ta có 80 tàu/839 ngư dân bị tàu nước ngoài bắt giữ, tịch thu phương tiện và xử phạt tiền, cầm tù. Tuy nhiên theo đại tá Bùi Phụ Phú - Phó Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy BĐBP tỉnh, trong thực tế số tàu và ngư dân ta bị nước ngoài bắt, bắn, xử phạt và tịch thu phương tiện, tài sản nhiều hơn số lượng nói trên.

Những năm qua tỉnh ta khuyến khích ngư dân vươn ra khơi xa đánh bắt hải sản. Và quả thật lượng tàu thuyền đánh bắt xa bờ của tỉnh ngày càng đông đảo, cộng với kinh nghiệm, trình độ đánh bắt dồi dào, lượng hải sản ngư dân ta đánh bắt được rất lớn, đóng góp rất nhiều vào công cuộc phát triển KT-XH của tỉnh. Đồng thời, sự hiện diện của ngư dân ở các vùng biển, các quần đảo  cũng thể hiện được chủ quyền biên giới quốc gia. Trong thực tế ngư dân tham gia tích cực vào việc giữ gìn lãnh hải Tổ quốc, cung cấp cho các cơ quan chức năng nhiều thông tin giá trị liên quan đến an ninh quốc gia. Ngoài ra, tàu cá ngư dân Quảng Ngãi còn tham gia với lực lượng biên phòng, hải quân truy bắt tàu nước ngoài xâm nhập, tuần tra truy quét tội phạm trên biển.
 

Do khó khăn trong chi phí, đi lại nên rất nhiều tàu thuyền của ngư dân ở huyện Bình Sơn phải nằm bờ

Những đóng góp của ngư dân trên vùng biển quốc gia là có thực, nên khi họ bị tàu nước ngoài bắt thì Nhà nước, tỉnh ta cần sớm có chính sách hỗ trợ hợp lý đối với họ. Với ngư dân bị tàu nước ngoài bắt, vừa qua mới chỉ được hỗ trợ gạo và tiền. Với mức hỗ trợ 2 triệu đồng/người và 15 kg gạo/khẩu trong vòng 2 tháng (với tàu bị bắt) và 1 tháng (với tàu bị đâm chìm), chỉ là giải pháp tình thế. Mới đây tỉnh đã cho chủ trương hỗ trợ ngư dân bị tàu nước ngoài bắt vô cớ, bị đâm chìm như tàu bị gặp nạn bão biển theo Quyết định 310 ngày 9/10/2008 của UBND tỉnh (tuỳ theo công suất tàu mà hỗ trợ khoảng 100 triệu đồng trở lên).

Có điều số tiền này bao giờ đến được tay ngư dân?. Bởi trước khi cầm được số tiền này, ngư dân và các cấp, ngành phải trải qua biết bao nhiêu thủ tục, trong khi ngư dân phải sống và lao động để sống là chuyện thường nhật. Trao đổi với chúng tôi, thượng tá Bùi Phụ Phú cho biết: Ở các nước khác trong khu vực hiện đang có tàu hậu cần chở hải sản vào bờ và nhiên liệu, nguyên liệu cung cấp cho tàu cá ngoài khơi. Tỉnh ta không ít ngư dân đã tự làm như vậy. Nhưng với những ai là bà con thân thuộc hoặc giàu có mới sắm được đôi tàu làm nhiệm vụ hậu cần nghề cá này. Vì thế Nhà nước ta nên sớm có những con tàu hậu cần, để tránh được chuyện tàu nước ngoài bắt và phần nào hỗ trợ cho ngư dân khi đi biển./.

P.A