(QNg) - Hiện nay hầu hết chương trình sách giáo khoa phổ thông đều không có nội dung giáo dục giới tính. Ngay cả thầy cô giáo cũng "ngại" khi đề cập đến vấn đề này. Và sự thiếu hụt trong nhận thức của các em đã dẫn đến những suy nghĩ, hiểu biết lệch lạc và gây ra không ít hệ quả đáng tiếc.

Khát khao thì nhiều...
Vừa qua Công ty Truyền thông tư vấn đào tạo ý tưởng Việt ở thành phố Hồ Chí Minh đã thực hiện chương trình giáo dục sức khỏe giới tính ở Quảng Ngãi tại 6 điểm trường: THCS Nghĩa Chánh, Quảng Phú, Trần Phú, Lê Hồng Phong, Trần Hưng Đạo và Nghĩa Lộ. Tại đây những suy nghĩ, xúc cảm, băn khoăn của các em được bộc lộ hồn nhiên và chân thật nhất. Càng đến cuối giờ thì càng nhiều cánh tay trẻ em giơ lên và chuyên gia tâm lý không thể trả lời hết, đành "khất" các em lần sau. Một chuyên gia tư vấn tâm lý cho biết: "Các em rất thích thú nghe, thậm chí khi hết giờ nhiều em còn đi theo hỏi về những tình huống mà các em đang gặp phải.

 

Các nội dung được đề cập đến tại các buổi sinh hoạt là những vấn đề về tâm lý, sinh lý của tuổi dậy thì như: Sự thay đổi về sinh lý (ngực, mụn, mùi...) hoặc kinh nguyệt (cho gái), cái Tôi (tạo ấn tượng của tuổi mới lớn) và sau đó là 15 phút tư vấn: Xung đột với bạn bè, thầy cô, cha mẹ, trăn trở về tình bạn, tình yêu, những xúc cảm giới tính, về sinh lý của bản thân, những vấn đề thầm kín không biết tỏ cùng ai... Nhiều câu của trẻ rất ngây thơ như: "Cô ơi, cho con hỏi "đèn đỏ" là gì hở cô?", "Tại sao con trai lại không có kinh nguyệt?". Điều đó cho thấy ở lứa tuổi 11,12, các em đã bắt đầu quan tâm đến người khác giới và xuất hiện sự tìm hiểu, so sánh với chính mình.

Tuy nhiên, cũng có không ít câu hỏi khiến người lớn phải "giật mình" như: "Tuổi nào thì được quan hệ tình dục hả cô?", "Cô cho em hỏi tại sao lên cấp II bọn em lại cảm thấy yêu người khác giới?". Nhiều chuyên gia tư vấn tâm lý bộc bạch: Quả thật là khát khao tìm hiểu và hiểu biết của các em (dù đúng hướng hay lệch hướng) cũng đã khác xa so với nhiều năm trước đây. Giữa các em đã nảy sinh tình yêu hay những tình cảm tương tự như thế (mà các em ngộ nhận là tình yêu) và 1 số em đã biết những chuyện của "người lớn". Một cô giáo dạy ở trường tiểu học trong thành phố Quảng Ngãi tâm sự: Nhiều lúc học sinh lớp 5 hỏi mình những câu mà không biết trả lời thế nào như: "Cô ơi, tinh trùng là của bố, trứng là của mẹ, làm sao nó gặp nhau được hả cô?". Khi ấy mình đành thoái thác: Khi nào lớn các em sẽ biết...

...đáp ứng chẳng bao nhiêu
Giáo dục giới tính gồm nhiều nội dung như: Sức khỏe sinh sản, sự phát triển giới tính, ngoại hình, tình cảm... Ở nhiều nước trên thế giới, hàng chục năm nay các hình thức giáo dục tình dục đã có vị trí trong trường phổ thông. Còn tại nước ta và tỉnh Quảng Ngãi thì, giáo dục giới tính trong nhà trường chỉ mới thể hiện một ít trong chương trình sinh học ở lớp 8 (giới thiệu cơ thể người, kinh nguyệt), ở lớp 5 (sự hình thành em bé...) với những thông tin hết sức cơ bản và chỉ đáp ứng phần nào khát khao hiểu biết của các em.

Tuy nhiên các nhà nghiên cứu từ nhiều năm nay đều cho rằng, học sinh ngày càng năng động, thông minh hơn do điều kiện dinh dưỡng tốt, nhiều điều kiện thiết bị bổ trợ dẫn đến nhu cầu nhận thức về mọi mặt vượt khung chương trình giảng dạy trong nhà trường, đặc biệt là về lĩnh vực giới tính. Vì vậy khi một học sinh lớp 6 đã hỏi về vấn đề tình dục, một số em nữ học lớp 5 đã có kinh nguyệt, thì mãi đến lớp 8 các em mới được giới thiệu về những vấn đề này là quá muộn. Ngoài thị trường, loại sách đề cập về giới tính thì nhiều nhưng chủ yếu ở dạng tham khảo như: "Tâm lý tuổi mới lớn", "Những chuyện thầm kín"... Vì không có trong chương trình, nên các trường học trong tỉnh chủ yếu lồng ghép trong một số tiết của môn sinh vật. Riêng ở tỉnh ta trong 2 năm (2007-2008), dự án về sức khỏe sinh sản vị thành niên của ngành dân số được triển khai ở 13 trường THPT trong tỉnh như: Lê Khiết, Trần Quốc Tuấn, Trần Kỳ Phong, Sơn Hà... Không thể phủ nhận hiệu quả mà các hoạt động trên mang lại, nhưng rải rác và không thường xuyên nên chúng cũng chỉ như "muối bỏ bể" so với nhu cầu hiểu biết của các em. Một điều đáng nói nữa là chính bản thân giáo viên cũng thường hay tránh né, đỏ mặt khi đề cập đến vấn đề này, khiến các em càng tò mò, muốn tìm hiểu. Các thầy cô hầu hết chưa được trang bị kiến thức khoa học về sức khỏe sinh sản trong đời sống mà cũng chỉ dựa vào kinh nghiệm bản thân và sách vở nên không tránh khỏi lúng túng khi đề cập đến vấn đề này.

Ở trường đã vậy, về nhà các em lại không nhận được sự quan tâm và đáp ứng từ phía bố mẹ. Một phụ huynh có con gái đang học lớp 8 cho rằng: "Cho chúng biết sớm về vấn đề này chẳng khác nào "vẽ đường cho hươu chạy"...Tại những buổi tư vấn tâm lý vừa qua, nhiều em tâm sự thật thà đến tội nghiệp: "Em thấy sợ mỗi khi có "đèn đỏ" (kinh nguyệt), em không dám hỏi mẹ mà chỉ lẳng lặng học theo mẹ thôi". Hay "Khi em hỏi ba mẹ về vấn đề bạn trai, ba mẹ không nghe hết câu mà mắng em xối xả. Em cảm thấy buồn, từ đó trở đi em không hỏi gì về vấn đề đó nữa". Bên cạnh đó lại có nhiều bậc phụ huynh chỉ quan tâm làm thế nào để kiếm thật nhiều tiền, cho con một cuộc sống đầy đủ mà chưa để ý đến những thay đổi về tâm, sinh lý của con. Khi nhà trường và cha mẹ đều “khép hờ cánh cửa” và những tưởng con mình sẽ ngoan trong vòng kim cô ấy, thì sự "cởi mở" của các phương tiện thông tin đại chúng, nhất là internet lại mang đến cho các em những thông tin về giới tính, và trong đó chắc chắn có cả những kiến thức lệch lạc. Và tìm được thái độ phù hợp trong thế giới thông tin ấy đối với các em là cực kỳ khó, nếu không được sự giúp đỡ của nhà trường, gia đình và xã hội.
 
...và hướng mở
Thật khó để có con số chính xác nhưng theo thông tin mà chúng tôi nắm được thì, mỗi năm đều có xảy ra các vụ nạo, phá thai của các nữ sinh THPT, thậm chí là ở cấp THCS trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh đó là hiện tượng yêu sớm, rồi dẫn đến kết cục chán học, bỏ nhà đi... Hầu hết các trường có học sinh lâm vào tình cảnh tương tự thì thường che giấu vì sợ "tiếng"; còn các bậc phụ huynh thì thường có những phản ứng tiêu cực, nhiều người không thể hiểu được tại sao "đứa con ngoan hiền" của mình lại "hư" đến thế. Tất cả đã gióng lên hồi chuông báo động cho gia đình, nhà trường và cả xã hội về vấn đề giáo dục thế hệ trẻ. Nếu triển khai tốt việc giáo dục giới tính cho các em sẽ giúp chúng không hoạt động tình dục sớm và có thêm nhiều kiến thức tình dục an toàn, nhiều em gái không phải "làm mẹ" ở tuổi học trò. Mặt khác, qua đó các em cũng sẽ nhận thức được giá trị cao đẹp của tình bạn, tình yêu, thấm nhuần đạo đức giới tính. Nếu được cung cấp, giải đáp kịp thời những thắc mắc về giới tính, các em sẽ có những quyết định đúng đắn trong cuộc sống, tự tin hơn, tạo nền tảng vững chắc cho sự thành đạt trong tương lai, trưởng thành hơn về mặt ứng xử, giao tiếp.

Trong giai đoạn hiện nay, trước khó khăn chung về quản lý, giáo trình, đội ngũ giáo viên... thì các trường cần có thêm nhiều buổi nói chuyện chuyên đề để các nhà tâm lý, bác sĩ có thể tư vấn cho các em về giáo dục giới tính. Tuy nhiên không phải cứ nhồi nhét kiến thức là tốt, mà phải có những hình thức phù hợp, hấp dẫn thì mới có hiệu quả. Nên chăng, đoàn trường có thể tổ chức câu lạc bộ để các em trao đổi, tìm hiểu và được giải đáp những thắc mắc về giới tính. Riêng các em có thể tham khảo trên mạng những trang wed về giáo dục giới tính.