(QNg) - Từ ngày 1/10, luật BHYT bắt đầu được triển khai trên toàn quốc. Về cơ bản, quyền lợi của người tham gia BHYT vẫn được giữ nguyên như quy định hiện hành, tuy nhiên có nhiều điểm mới rất đáng quan tâm. Đó là áp dụng đồng chi trả chi phí khám chữa bệnh theo nhiều mức, theo các tuyến, hạng bệnh viện và các nhóm đối tượng khác nhau. Sau hơn hai tháng triển khai Luật BHYT mặc dù chưa có sự thay đổi, biến động nhiều ở các cơ sở khám chữa bệnh, nhưng theo nhận  định của BHXH tỉnh và lãnh đạo một số bệnh viện thì việc thực  hiện Luật BHYT sẽ phát sinh mới nhiều vấn đề sau ngày 31/12/2009.

Người dân "lơ mơ" về Luật
Bảo hiểm y tế là một chính sách xã hội lớn của Đảng và Nhà nước ta, là loại hình bảo hiểm đặc biệt mang ý nghĩa nhân đạo và cộng đồng sâu sắc, góp phần quan trọng vào sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân. Luật BHYT có hiệu lực từ ngày 1/10/2009, nhưng đã hơn hai tháng thực hiện sự hiểu biết của người dân về chủ trương này còn "lơ mơ". Tại khu vực đón tiếp bệnh nhân của Bệnh viện Đa khoa tỉnh, chúng tôi có dịp trò chuyện với một số bệnh nhân xung quanh những điểm mới của luật BHYT. Nhiều người bày tỏ không rõ những quy định mới của Luật BHYT về quyền lợi khám, chữa bệnh. Một trong những điểm mới của luật là việc áp dụng hình thức đồng chi trả về trách nhiệm cũng như quyền lợi được hưởng.

 

Chị Lê Thị Thanh Hà (phường Nguyễn Nghiêm, TP.Quảng Ngãi) cho biết: "Tôi đang chờ thanh toán ra viện, nhưng không biết có phải cùng chi trả không nữa”. Cũng có những bệnh nhân băn khoăn về việc đồng chi trả, vì không chỉ phải mất thêm thời gian chờ đợi, mà còn lo tốn kém thêm. Anh Phạm Văn Bình (xã Sơn Nham, huyện Sơn Hà) nói: Tôi được Nhà nước mua BHYT thì Nhà nước phải thanh toán. Tôi làm gì có tiền mà trả cho bệnh viện. Rõ ràng, với cách hiểu lơ mơ về Luật BHYT mới này, nhiều rắc rối, phiền toái không dừng lại ở những ngày đầu đưa Luật BHYT vào cuộc sống, mà sẽ tiếp tục tái diễn.

Hiện nay tại các cơ  sở y tế trong tỉnh, đa số bệnh nhân vẫn sử dụng thẻ BHYT cũ đi khám chữa bệnh, nên vẫn được bệnh viện chi trả theo cách cũ. Theo quy định trong giai đoạn chuyển tiếp từ 1/10 đến 31/12/2009, tại các cơ sở y tế sẽ đồng thời lưu hành 2 loại thẻ BHYT cũ và mới, với 2 cách tính khác nhau. Trong đó những người đi khám chữa bệnh bằng thẻ mới sẽ hưởng quyền lợi mới. Ông Đỗ Ngọc Thạch - Giám đốc BHXH tỉnh cho biết: Người được cấp thẻ BHYT trước ngày 1/10, quyền lợi y như cũ. Từ 1/10 trở đi, sẽ có một số người mới tham gia BHYT. Những người này sẽ được cấp thẻ mới, với mã mới và khi đi khám chữa bệnh sẽ hưởng quyền lợi mới theo luật BHYT.

Khó khăn khi thực hiện "4 mới"
Theo nhận định của BHXH, sau ngày 31/12/2009 việc thực hiện Luật BHYT sẽ phát sinh nhiều vấn đề. Đây là thời điểm tất cả số thẻ  BHYT cũ đều phải đổi thẻ mới, với mẫu mới theo quy định của luật. Theo đó từ ngày 1/1/2010 sẽ thống nhất thực hiện "4 mới" cho tất cả mọi đối tượng tham gia BHYT: Thẻ BHYT mới, mã thẻ mới, quyền lợi mới và mức đóng mới. Khi đó cơ quan BHXH không thu phí đổi thẻ, không thu hồi thẻ cũ mà chỉ thông báo hủy thẻ cũ. Đối với trẻ em dưới 6 tuổi, từ 1/10/2009 chuyển từ khám chữa bệnh miễn phí, sang thực hiện khám chữa bệnh thông qua thẻ BHYT.

 

Trước đây bệnh nhân tham gia BHYT không phải trả đồng nào, nhưng theo quy định mới này một số đối tượng bệnh nhân BHYT khám đúng tuyến vẫn phải đóng từ 5%-20% chi phí khám chữa bệnh. Một trong những hạn chế của BHYT trong thời gian qua chính là sự phiền hà rắc rối về thủ tục hành chính. Tuy nhiên, theo một số cơ sở khám chữa bệnh trong tỉnh thì với các quy định mới (như người bệnh cùng chi trả các mức 5%, 20%), cách tính cho BHYT mới phức tạp gấp nhiều lần thẻ BHYT cũ. Với điểm mới này  sẽ có những phiền toái mới và không tránh khỏi sự "kêu ca" của người bệnh, bởi thấy trước rằng người bệnh sẽ phải xếp hàng thêm ít nhất hai lần để trả phần cùng chi trả và lấy lại thẻ BHYT: một lần trước khi làm xét nghiệm và một lần trước khi ra viện.

Bên cạnh đó, lãnh đạo một số bệnh viện cho biết, nếu thực hiện phương thức cùng chi trả, thì BV có thể bị thất thu. Vì đối tượng nằm trong diện thu phí này chủ yếu là người nghèo, cán bộ hưu trí, người dân tộc vùng sâu, vùng xa… Và họ sẵn sàng trốn viện không điều trị, nếu thấy không có khả năng thanh toán viện phí. Ngoài ra các cơ sở khám chữa bệnh đề nghị được hướng dẫn chi tiết hơn về việc thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT đối với trường hợp vượt tuyến; thủ tục thanh toán đối với các trường hợp tai nạn giao thông... Đại diện BHXH tỉnh cũng cho biết, để thu phần chi phí người bệnh cùng chi trả, các kế toán phải phân loại bệnh nhân với 30 đối tượng cùng 30 mã thẻ, với 3 mức chi trả rồi mới tính toán để ra được một hóa đơn thu tiền. Do đó thời gian đầu áp dụng quy định mới phải mất nhiều thời gian hơn để xử lý, nhằm tránh sai sót, nên sẽ khiến người bệnh phải chờ đợi, điều này dễ gây sức ép tâm lý với cả thầy thuốc lẫn bệnh nhân.

Cần đẩy mạnh công tác truyền thông
Luật BHYT mới đi vào cuộc sống bước đầu đã gây một số khó khăn, vướng mắc. Tuy nhiên theo ghi nhận của chúng tôi, đến nay tại hầu hết các cơ sở y tế không có những tờ rơi, áp phích thông tin về luật BHYT mới để đáp ứng nhu cầu tìm hiểu của người bệnh. Thiết nghĩ, để luật BHYT đi vào cuộc sống được thuận lợi, các ngành hữu quan cần đẩy mạnh tuyên truyền hơn nữa về các quy định mới của luật BHYT không chỉ cho các cán bộ trong ngành, đặc biệt là cán bộ ở bộ phận tiếp nhận trực tiếp giải quyết các thủ tục liên quan đến khám chữa bệnh bằng BHYT, mà còn tới đông đảo người dân.

*Ông Đỗ Ngọc Thạch - Giám đốc BHXH tỉnh: Từ ngày 1/1/2010 toàn bộ thẻ BHYT đã phát hành theo mẫu, mã cũ dù còn thời hạn sử dụng, sẽ không còn giá trị lưu hành, thay vào đó sẽ phát hành thẻ BHYT theo mẫu mới. Tuy nhiên đến thời điểm này (chỉ còn 10 ngày nữa là hết năm 2009), danh sách người nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi được hưởng BHYT vẫn chưa có. Do vậy việc cấp thẻ cũng chưa thực hiện được và điều này sẽ gây thiệt thòi rất lớn cho đối tượng này. Bên cạnh đó hiện nay các bệnh viện cũng chưa cài mã số theo quy định, sẽ gây lúng túng và khó khăn trong thanh quyết toán, cũng như việc quy định nơi khám chữa bệnh cho các đối tượng BHYT sẽ gây quá tải ở một số bệnh viện tuyến huyện, thành phố. *Ông Trần Văn Lân - Trưởng phòng Tài chính kế toán - BVĐK tỉnh: Luật BHYT bước đầu đã có những vướng mắc rất khó tháo gỡ. Điểm vướng đầu tiên là đối với trẻ em dưới 6 tuổi. Hiện nay trẻ dưới 6 tuổi khi khám chữa bệnh được thanh toán thông qua thẻ BHYT, nhưng đến thời điểm này  trẻ dưới 6 tuổi chưa được cấp thẻ BHYT thay cho thẻ khám chữa bệnh như trước đây. Điểm vướng thứ 2 là đối tượng bị tai nạn giao thông. Theo quy định, quỹ bảo hiểm chỉ thanh toán cho trường hợp bệnh nhân bị tai nạn, nhưng không phạm luật. Điểm vướng thứ 3 là quy cách thanh toán đang làm khó bệnh nhân BHYT khám vượt tuyến, thủ tục quá rườm rà,  mất quá nhiều thời gian đi lại. Để giải quyết vướng mắc này không còn cách nào khác là tăng người, tăng việc, tăng cường kiểm tra, giám sát...vừa đảm bảo quyền lợi cho người bệnh vừa tránh thất thu cho bệnh viện. *Bác sĩ Nguyễn Văn Kiên - Trưởng phòng Kế hoạch - tổng hợp - tổ chức Bệnh viện Đa Khoa huyện Mộ Đức: Chúng tôi gặp một số khó khăn trong khi triển khai Luật BHYT là, có quá nhiều nhóm đối tượng khiến nhân viên y tế khó có thể nhớ hết. Đối tượng tai nạn giao thông là trường hợp khó xử lý nhất, vì theo luật phải chờ cho bên công an xác nhận mới được thanh quyết toán thì người dân lại không chịu chi trả trước viện phí. Đối với việc người dân cùng chi trả cũng gặp nhiều khó khăn, vì có nhiều nhóm đối tượng, nên sẽ có nhiều mức thu khác nhau. Bệnh viện một ngày tiếp nhận trung bình trên 200 bệnh nhân có BHYT, vì vậy phải tăng biên chế để có thể kịp thời tính toán viện phí cho người bệnh, trong khi đó người nộp tiền cũng rất mơ hồ về Luật BHYT nên phải mất công giải thích. Đồng thời người nghèo mắc những bệnh nan y như chạy thận nhân tạo, sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc chi trả viện phí. *Bà Lê Thị Tâm - người dân xã Đức Lợi (Mộ Đức):  Tôi bị đau nên đi khám ở Bệnh viện huyện Mộ Đức, tôi vẫn sử dụng thẻ BHYT cũ chứ chưa biết gì về Luật BHYT hay việc đổi thẻ cũ sang thẻ mới cả. Nhà tôi ở xa, đi lại rất khó, mong là Luật BHYT sẽ được tuyên truyền rộng rãi để bà con biết khi đi khám chữa bệnh.

              Bài, ảnh: Xuân Hiếu