(QNg) - Từ năm 2010, UBND tỉnh sẽ ban hành chính sách hỗ trợ đối với sinh viên Quảng Ngãi đang theo học ngành Y - Dược hệ chính quy tại các trường đại học Y - Dược trong cả nước. Đây là một giải pháp nhằm thực hiện chỉ tiêu đạt 6,2 bác sĩ/vạn dân vào năm 2015.  Chế độ đãi ngộ đã có nhưng liệu có ngăn được sự  "chảy máu" bác sĩ, chảy máu chất xám đã và đang diễn ra từ nhiều năm nay?

"Chảy máu" bác sĩ - căn bệnh chưa có thuốc đặc hiệu

Cũng như nhiều tỉnh thành khác, hệ thống y tế ở Quảng Ngãi đang phải đối mặt với bài toán thu hút và "giữ chân" nguồn nhân lực chất lượng cao bởi tình trạng "chảy máu" bác sỹ, dược sỹ đại học, bác sỹ chuyên khoa từ tuyến dưới lên tuyến trên, từ miền núi về đồng bằng, từ nông thôn ra thành thị, thậm chí  bác sĩ, dược sĩ đại học bỏ việc để "đầu quân" cho các cơ sở y tế tư nhân và các bệnh viện ở các thành phố lớn. Bệnh viện từ tuyến tỉnh đến tuyến cơ sở đều "kêu" về sự thiếu hụt này, đồng thời lý giải thực trạng này.

 

 

Nhiều lãnh đạo BVĐK tuyến huyện, tỉnh cho rằng dù bệnh viện có tạo điều kiện đến mức nào đi chăng nữa, thì cũng không vượt qua quy định của Nhà nước về thu nhập, về ngạch bậc lương trong các đơn vị sự nghiệp. Trong khi đó nhiều bệnh viện tư, công ty dược lớn trong và ngoài nước luôn sẵn sàng chào đón họ, với mức thu nhập cao gấp nhiều lần và một môi trường làm việc hấp dẫn, để họ có điều kiện cống hiến tài năng của mình.

Không ít sinh viên giỏi, không ít các bác sĩ đang đi học chuyên khoa 1, chuyên khoa 2, thạc sĩ còn đang ngồi trên ghế nhà  trường đã được các bệnh viện lớn, các bệnh viện tư, phòng khám ’’có thương hiệu’’ mời gọi với những ưu đãi lớn như: sẵn sàng hỗ trợ tiền bồi thường kinh phí đào  tạo, cho vay tiền mua nhà , hỗ trợ mua xe, ổn định cuộc sống và  nhất là trả lương cao gấp 3, 4 lần, có khi còn gấp 10 lần ở nơi làm việc cũ. Nếu so với mức lương "3 cọc, 3 đồng" của bệnh viện Quảng Ngãi, thì họ ra đi cũng là điều dễ hiểu.

Khoảng cách về thu nhập, cơ hội, điều kiện làm việc của các thầy thuốc giữa các bệnh viện công lập với bệnh viện tư, doanh nghiệp ngày một lớn. Tất cả những yếu tố đó đã tác động đến sự lựa chọn của rất nhiều bác sĩ, dược sĩ và số sinh viên mới ra trường hiện nay. Ông Huỳnh Từ - Trưởng phòng Tổ chức cán bộ Sở Y tế cho biết: Trong khi nguồn nhân lực có trình độ trung cấp, sơ cấp khá dồi dào, thì đội ngũ bác sĩ, dược sĩ, điều dưỡng có trình độ đại học trở lên ở Quảng Ngãi lại đang thiếu và khó thu hút.

Trung bình hằng năm toàn tỉnh chỉ tuyển dụng được từ 10-15 bác sĩ, dược sĩ đại học, nhưng số bác sĩ bỏ ngành hoặc rút lên tuyến trên hằng năm chiếm gần  1/2 số tuyển dụng được. Do vậy mà tình trạng thiếu bác sĩ ngày càng trầm trọng hơn, đặc biệt là tuyến xã và các huyện miền núi. Tính đến đầu năm 2010, tỉnh ta mới chỉ đạt 4,2 bác sĩ/vạn dân (còn thấp so với tỷ lệ chung của cả nước là 6,03 bác sĩ/vạn dân).

Có giải được bài toán thiếu hụt nhân lực?

Đề án xã hội hóa của UBND tỉnh giai đoạn 2009-2015 đã đề ra nhiều chỉ tiêu như: 100% trạm y tế xã có bác sỹ hoạt động; 6,2 bác sĩ/10.000 dân; 22 giường bệnh/10.000 dân; 100% xã đạt chuẩn Quốc gia về y tế... Như vậy, con số phải đạt là 850 bác sĩ; 100 dược sĩ đại học vào năm 2015 (tương đương với mỗi năm ít nhất phải  tuyển dụng từ 30 - 50 bác sĩ về làm việc tại các cơ sở y tế). đây vẫn là bài toán khó nếu không có chính sách, quyết sách hữu hiệu. Các chính sách đó cụ thể như: Luân chuyển bác sĩ ở đồng bằng lên công tác tại các Trạm y tế xã miền núi trong thời hạn 1 đến 2 năm, được hưởng chế độ ưu đãi thích đáng; đồng thời tuyển dụng tất cả bác sĩ ở xã vào biên chế trực thuộc Trung tâm Y tế huyện (hiện nay còn đang hợp đồng theo Quyết định 58/QĐ-TTg).
 

 

Cùng với Sở Nội vụ, Sở Y tế đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành quy định chế độ hỗ trợ đối với sinh viên Quảng Ngãi đang học hệ chính quy ngành Y - Dược trong nước. Theo đó nếu sinh viên cam kết làm việc tại các cơ quan, đơn vị thuộc ngành y tế trong tỉnh ít nhất 07 năm sau khi tốt nghiệp, thì UBND tỉnh sẽ hỗ trợ toàn bộ học phí trong suốt quá trình học (đối với sinh viên năm nhất) và một tháng lương tối thiểu/sinh viên/tháng (đối với sinh viên nữ được hỗ trợ thêm 100.00 đồng/tháng).

Với những sinh viên đang theo học thì được ký hợp đồng chi trả học phí các năm còn lại, đồng thời được hỗ trợ một lần 2 triệu đồng (đối với sinh viên năm thứ hai); 4 triệu đồng (đối với sinh viên năm thứ ba); 6 triệu đồng (đối với sinh viên năm thứ tư); 8 triệu đồng (đối với sinh viên năm) thứ năm và 10 triệu đồng (đối với sinh viên năm thứ sáu). Với gần 300 sinh viên của Quảng Ngãi đang theo ngành bác sĩ, dược sĩ hệ chính quy tại các trường đại học trên cả nước, thì đây được coi là lực lượng căn bản, là nguồn bổ sung dồi dào cho ngành y tế của tỉnh.

Tuy nhiên câu hỏi đặt ra là liệu với những chính sách đãi ngộ đưa ra có đủ lực hút sinh viên về tỉnh hay không và khi tuyển dụng được liệu có giữ chân họ được hay không?
Những năm gần đây, nhất là từ khi UBND tỉnh ban hành Quyết định 460 nhằm  thu hút cán bộ có trình độ cao, khuyến khích và tạo điều kiện để người được tuyển dụng, sinh viên tốt nghiệp loại khá giỏi có cơ hội học tập tiếp, nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ bước đầu đã thu được những kết quả tương đối khả quan.

Tuy nhiên cũng có một thực tế đang diễn ra là, sau khi được đào tạo, bồi dưỡng, số cán bộ, công chức không quay trở về làm việc hoặc về trong thời gian ngắn, lại khăn gói ra đi đến những "miền đất hứa". Mặc dù có quy định bồi hoàn kinh phí, nhưng sẽ không là gì nếu chỉ phải bồi thường chi phí đào tạo không đáng là bao (đôi khi, nơi làm việc mới sẽ hỗ trợ bồi thường) hoặc sẽ không mất bất cứ khoản nào khi dứt áo ra đi (nếu các quy chế ràng buộc, chế tài chưa rõ ràng).

Do đó với chính sách "kêu gọi" lần này, UBND tỉnh và các ngành chức năng cần xem xét tổng thể cho phù hợp với nhu cầu, điều kiện phát triển của xã hội, tránh tình trạng sinh viên về tỉnh làm việc vừa thừa, vừa thiếu.

 

-------------------------------------------------------
 

Bác sĩ Phạm Hồng Phương - Giám đốc Sở Y tế: Cùng với Quyết định 460 của UBND tỉnh Quy định chính sách thu hút cán bộ, công chức viên chức và những người có trình độ cao đến công tác tại tỉnh, thì đây được xem là giải pháp khả thi nhất,  vừa thu hút bác sĩ một lực lượng cán bộ có trình độ cao, vừa thực hiện tốt các mục tiêu, chỉ tiêu giao đề ra. Tôi mong muốn, kêu gọi các em sinh viên y - dược hãy vì quê hương đăng ký về phục vụ cho nhân dân và ngược lại chúng tôi sẽ tạo điều kiện tốt nhất cho các em đem hết tài năng và y đức để chăm lo và nâng cao sức khỏe cho nhân dân trong tỉnh.

 

 

Bác sĩ Phạm Trung Thuận - Trưởng khoa Hồi sức cấp cứu (BVĐK huyện Sơn Tịnh): Để thực hiện chính sách này  thì hai vấn để phải quan tâm cùng một lúc. Đó là phải đầy đủ vật chất và tinh thần, chứ đừng làm theo phong trào. Với tình hình hiện nay sinh viên có quyền lựa chọn môi trường làm việc, nơi nào tốt thì làm, không tốt thì chuyển nơi khác. Do vây, với chính sách mới này, tôi nghĩ chưa khả thi lắm, vì mới đầu sinh viên chỉ cảm nhận tình yêu quê hương, vì muốn gần gũi gia đình, nhưng về sau sẽ có sự so sánh. Mà một khi chính sách thu hút chưa thỏa đáng, điều kiện làm việc, học tập và  thu nhập, của bác sĩ còn thấp thì căn bệnh ’’chảy máu’’ bác sĩ, chảy máu chất xám vẫn chưa thể "chữa lành".

 

Sinh viên Phạm Minh Trí - Đại học Y dược Huế: Tại buổi gặp mặt của lãnh đạo tỉnh với sinh viên ngành y - dược mới đây, em đã được thông báo chính sách hỗ trợ cho sinh viên ngành y - dược. Với cá nhân em thì đây là điều đáng mừng, vì được sự quan tâm của lãnh đạo tỉnh đối với sinh viên ngành y. Tuy nhiên chỉ có khoảng 80% là về tỉnh, 20% phải suy nghĩ lại vì mức hỗ trợ như trên chưa phải là thỏa đáng so với mặt bằng phát triển chung của xã hội và chính sách đãi ngộ còn thấp so với nhiều tỉnh, thành khác như: TP. HCM, Đà Nẵng, Bình Dương…

 

 

Sinh viên Nguyễn Mỹ Ân - Đại học Y dược Huế: Được phục vụ tại quê nhà là niềm vui và mong ước lớn nhất của em. Với chính sách hỗ trợ như trên theo em là phù hợp và em sẽ về tỉnh làm việc với mong muốn tài năng sức trẻ phục vụ nhân dân một cách tốt nhất. Em cũng mong tỉnh ta quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại, đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân, để người dân Quảng Ngãi được "chữa lành bệnh" ở Quảng Ngãi mà không phải đi nơi khác.
 

 

 

 

Thanh Thuận